Kennis delen · Nederland
Kruiden & regels
Van een zelfgemaakte kruidenthee tot een workshop of een eigen kruidenproduct: bij elk plan horen andere regels.
Verken hieronder de onderwerpen die bij jouw activiteiten passen. Open een tak van de mindmap om verder te lezen en de bronvermeldingen te bekijken.
Bekijk de mindmap
Dit overzicht behandelt de belangrijkste regels voor de genoemde activiteiten. Het is geen volledige juridische beoordeling van een product of onderneming. De precieze eisen hangen af van je product, claims en werkwijze; raadpleeg ook de actuele informatie van de genoemde officiële bron.
Welke regels horen bij jouw plannen?
Nederland · Laatst inhoudelijk gecontroleerd op 31 oktober 2026
Eerst bepalen: wat doe je en wat bied je aan?
- Eigen gebruik, particulier cadeau en bedrijfsmatig verstrekken zijn verschillende situaties.
- Gratis uitdelen binnen je onderneming kan dezelfde productverplichtingen geven als verkopen.
- De samenstelling, bestemming, presentatie en claims bepalen de productcategorie. Alleen een andere productnaam gebruiken verandert die niet.
- Een kruidenproduct kan voeding, cosmetica, een geneesmiddel, een biocide of een ander consumentenproduct zijn. Meerdere regels kunnen tegelijk gelden.
- Een disclaimer vervangt geen wettelijke verplichtingen.
Thee, siroop en in te nemen kruidenpreparaten
- Registreer een levensmiddelenbedrijf bij de NVWA; controleer of een uitzondering van toepassing is.
- Werk volgens HACCP: een passend eigen voedselveiligheidsplan of een goedgekeurde hygiënecode.
- Controleer botanische soort, plantendeel, bereiding, dosering, verboden stoffen, contaminanten en toepasselijke limieten.
- Controleer Novel Food-status: een plant of extract zonder voldoende relevante gebruiksgeschiedenis vóór 15 mei 1997 kan voorafgaande toelating nodig hebben. Traditioneel gebruik ergens ter wereld is niet automatisch voldoende.
- Houd herkomst en partijen bij. Onveilig voedsel moet zo nodig worden gemeld en teruggehaald.
- Etiket: toepasselijke productbenaming, ingrediënten, benadrukte wettelijke allergenen, hoeveelheid, houdbaarheid, bewaar- en gebruiksvoorwaarden en verantwoordelijke exploitant. Aanvullende vermeldingen hangen af van het product; niet ieder kruid vereist op gewone thee een Latijnse naam.
- Supplementen hebben extra eisen, onder andere aanbevolen dagportie en verplichte waarschuwingen. Een tinctuur is niet automatisch een gewoon levensmiddel.
Zalf, balsem en andere cosmetica
- Niet ieder middel op de huid is cosmetica. Het doel moet passen bij de wettelijke definitie, zoals reinigen, parfumeren, beschermen of verzorgen.
- Voor op de markt brengen: verantwoordelijke persoon in de EU, veiligheidsbeoordeling en CPSR door een gekwalificeerde beoordelaar, productinformatiedossier en CPNP-notificatie.
- Produceren volgens goede productiepraktijken (GMP). Controleer ingrediëntenbeperkingen, microbiologische veiligheid, stabiliteit en verpakking; benodigde tests hangen af van de formule.
- Etiket: onder andere verantwoordelijke persoon en adres, inhoud, houdbaarheid of gebruiksduur na openen waar van toepassing, batch, waarschuwingen, functie en INCI-ingrediënten.
- Cosmetische claims moeten kloppen en onderbouwd zijn. Geen medische claims zoals eczeem behandelen.
- Een olie-bijenwaszalf is niet automatisch vrijgesteld. CPNP-notificatie is geen overheidsgoedkeuring.
Claims, website, Instagram en energetische taal
- Bij levensmiddelen: geen claims over voorkomen, behandelen of genezen van ziekte. Toegelaten ziekterisicoreductieclaims zijn een aparte, strikt gereguleerde categorie.
- Gezondheidsclaims: controleer de exacte toegelaten claim en gebruiksvoorwaarden. Bij botanicals kan overgangsrecht gelden; “on hold” betekent niet vrij gebruiken.
- Onderbouwing en relevante hoeveelheid werkzame stof blijven nodig. Een on-hold-disclaimer geeft op zichzelf geen toestemming.
- Ook stemming, rust en psychisch welzijn kunnen gezondheidsclaims zijn. “Energetisch” of “traditioneel” biedt geen algemene vrijstelling.
- Educatie en historische beschrijvingen zijn niet automatisch reclame, maar koppeling aan producten, verkoop en commerciële context kan dat veranderen.
- Productnamen, afbeeldingen, testimonials en gedeelde klantverhalen kunnen ook claims overbrengen.
Workshops en zelfmaakpakketten
- Kennis overdragen kan; laat deelnemers veilig werken met geschikte grondstoffen, materialen en instructies.
- Zelf laten mengen of roeren is geen algemene vrijstelling van productwetgeving en maakt je niet automatisch vrij van aansprakelijkheid.
- De juridische beoordeling hangt af van wie ingrediënten en producten levert, wie de formule bepaalt en wat deelnemers meenemen. De exacte workshopopzet vraagt zo nodig individuele beoordeling.
- Bij bedrijfsmatige voedselbereiding of -verstrekking blijven relevante voedselveiligheidsregels gelden.
- Een DIY-pakket is niet per definitie ongereguleerd. Beoordeel ingrediënten, ompakken, etikettering, traceerbaarheid, instructies en bestemming.
- Een veilige grondstof bewijst niet dat de combinatie of het eindproduct veilig is.
Wierook, roomspray, amuletten en kruidenkussentjes
- Consumentenproducten moeten veilig zijn. Waar de GPSR geldt: risicoanalyse, technische documentatie, identificatie en contactgegevens, noodzakelijke instructies en opvolging van veiligheidsklachten.
- Beoordeel onder andere brand, verstikking, huidcontact en voorzienbaar gebruik. “Natuurlijk” is geen veiligheidsbewijs.
- Bij wierook en sprays: beoordeel toepasselijkheid van REACH en CLP, samenstelling en gevarenindeling. Gevarenpictogrammen zijn afhankelijk van de wettelijke indeling, niet automatisch verplicht bij ieder kruidenproduct.
- Bij mengsels die onder de betreffende CLP-meldplicht vallen: gifcentrumkennisgeving en UFI. Niet iedere roomspray heeft automatisch een UFI nodig.
- Een spray voor huidgebruik met cosmetische functie kan cosmetica zijn. Werkelijk gebruik en presentatie tellen mee.
- Desinfecteren of insecten bestrijden kan biocidenwetgeving activeren. Ook natuurlijke middelen kunnen voorafgaande toelating nodig hebben.
Consulten, beroep en zorg
- Een niet-beschermde beroepstitel geeft geen bevoegdheid voor voorbehouden handelingen of beschermde BIG-titels.
- De grens wordt bepaald door wat je werkelijk doet, niet alleen door het woord coach, kruidenvrouw of holistisch.
- Bij individuele alternatieve zorg: toets toepasselijkheid van Wkkgz en Wtza, waaronder kwaliteitseisen, klachtenfunctionaris, geschilleninstantie en eventuele meldplicht vóór de start.
- Veroorzaak geen gezondheidsschade en belemmer noodzakelijke reguliere zorg niet. Verwijs bij klachten die medische beoordeling vragen.
- Gezondheidsgegevens vragen extra privacybescherming. Verzamel alleen noodzakelijke gegevens en bepaal de geldige wettelijke grondslag en eventuele uitzondering voor bijzondere gegevens.
Eigen gebruik, cadeaus en aansprakelijkheid
- Zuiver particulier eigen gebruik valt doorgaans buiten marktverplichtingen voor cosmetica en voedsel. Dit betekent niet dat ieder ingrediënt, ieder gebruik of iedere activiteit wettelijk toegestaan of veilig is.
- Bij cosmetica is gratis verstrekking binnen een commerciële activiteit beschikbaarstelling op de markt.
- Een zuiver particulier cadeau is niet zonder meer gelijk aan bedrijfsmatige verkoop. Aansprakelijkheid moet afzonderlijk worden beoordeeld.
- Productaansprakelijkheid hangt onder andere samen met een gebrek, schade en causaal verband. Daarnaast kunnen andere aansprakelijkheidsregels gelden.
- Verzekeringsdekking hangt af van polis en activiteit. Geen algemene belofte dat schade altijd of nooit verzekerd is.
- Een naamloos etiket is geen oplossing voor wettelijke traceerbaarheid of aansprakelijkheid.
Ondernemen en online verkopen · aanvullende controles
- Controleer KVK-inschrijving, belastingverplichtingen en eventuele gemeentelijke regels voor activiteiten op je locatie.
- Informeer klanten duidelijk over aanbieder, bereikbaarheid, totaalprijs, product of dienst, betaling, levering en klachten.
- Bij verkoop op afstand: controleer bedenktijd en wettelijke uitzonderingen. Neem niet aan dat alle workshops dezelfde uitzondering hebben.
- Controleer privacy, nieuwsbriefinschrijvingen, cookies en beveiliging van klantgegevens.
- Voor biologisch verkopen, alcoholhoudende producten, wildplukken, import en bijzondere grondstoffen kunnen aanvullende regels gelden. Deze moeten per activiteit worden uitgewerkt.